Waarom is International E-Waste Day ook voor jouw organisatie belangrijk

Je kent waarschijnlijk wel het spreekwoord "Van uitstel komt afstel". Zelden is het zo waar als bij het afdanken van laptops, GSM's en andere elektronische apparaten. Ze worden vervangen, krijgen een donker plekje in een kast en vergaren daar nog enkele jaartjes stof tot iemand besluit om ze op te ruimen.

Daarin zit nu juist het hele probleem van elektronisch afval: het verdwijnt uit het zicht. Sinds 2018 bestaat er een vaste dag om daar iets aan te doen: International E-Waste Day.

Wat is International E-Waste Day

Elk jaar op 14 oktober organiseert het WEEE Forum International E-Waste Day, een bewustmakingsdag over elektronisch afval en het correct inleveren ervan. 2026 is de negende editie. Meedoen betekent dat organisaties zelf iets organiseren rond e-waste: inzamelacties, lokale evenementen, lezingen op scholen en communicatiecampagnes.

Ook Recupel, het Belgische lid van het WEEE Forum, doet dit jaar mee met de campagne "Fast tech: don't bin it, bring it!". Consumenten worden opgeroepen om thuis op zoek te gaan naar vergeten of kapotte kleine toestellen en die naar een Recupel-inzamelpunt te brengen.

Als het gaat over organisaties met grotere hoeveelheden IT, zoals laptops, GSM's en tablets, dan kunnen deze ook bij ons terecht, zo verwerkten wij bijvoorbeeld de inzameling van de Re-cup-el-actie van Recupel.

Wie is het WEEE Forum

Het WEEE Forum is een internationale vereniging zonder winstoogmerk, opgericht in april 2002 door zes organisaties uit Oostenrijk, België, Nederland, Noorwegen, Zweden en Zwitserland. Vandaag verenigt het 50 beheerorganisaties voor afgedankte elektro uit 33 landen; Recupel is het Belgische lid.

Hoe groot is het probleem

• De Global E-waste Monitor 2024 telde 62 miljoen ton e-waste in 2022, 82 procent meer dan in 2010. Slechts 22,3 procent daarvan werd gedocumenteerd ingezameld en gerecycleerd; in Europa was dat 42,8 procent. De hoeveelheid groeit vijf keer sneller dan de gedocumenteerde recyclage en bereikt volgens het rapport 82 miljoen ton in 2030.
• Volgens BeWeee haalde België voor referentiejaar 2025 een inzamelgraad van 66,2 procent (zonder zonnepanelen; met zonnepanelen is dat 53,07 procent), tegenover 61,9 procent in 2024. Het EU-doel is 65 procent. Recupel haalde in 2025 137.164 ton elektro op (46,5 miljoen toestellen), waarvan 7.108 ton naar hergebruik ging, 11,9 procent meer dan een jaar eerder. Omgerekend is dat ongeveer 5 procent van het ingezamelde tonnage. Hergebruik staat hoger op de afvalhiërarchie dan recyclage, maar vormt in dit cijfer een klein deel.

Waarom een herkenningsdag bij dit probleem past

E-waste verschilt van gewoon afval. Huisvuil heeft een ophaaldag; een toestel in een kast wacht tot iemand besluit er iets mee te doen. Afdanken blijft zo "iets voor later", omdat niets het moment afdwingt.

Een vaste dag maakt van "ooit" een "nu". Wie op 14 oktober zijn kasten opentrekt, heeft een aanleiding buiten de eigen planning. Dat telt extra binnen een organisatie, waar IT, inkoop, facility en CSR elk een stukje van het afdanken beheren en niemand het onderwerp op eigen initiatief bovenaan de agenda zet. Een herkenbare dag geeft iedereen dezelfde reden om het gesprek te starten.

Daarbovenop werkt herhaling. Het gebeurt elk jaar op dezelfde dag en veel organisaties communiceren er tegelijkertijd over, waardoor het onderwerp vertrouwd wordt en uitgroeit tot een vast punt in de agenda.

Wat organisaties met afgedankte IT kunnen doen

Bij een organisatie is deze kast een voorraad die bij elke vervangingsronde aangroeit. Laptops en GSM's worden regelmatig vervangen via lease of eigen aankoop, en elke vervangingsronde laat een nieuwe lading toestellen achter.

Onderzoek van UNITAR en WEEE Forum-leden in zes landen (Verenigd Koninkrijk, Italië, Portugal, Roemenië, Slovenië en Nederland) toont hoe gewoon dat is: een gemiddeld huishouden telde 74 elektrische producten, waarvan er 13 ongebruikt lagen (9 werkend, 4 kapot).

Zo'n voorraad kost een organisatie op drie manieren iets:

• Data. Een toestel in een kast bevat nog altijd gegevens, ook persoonsgegevens, en de AVG bepaalt dat die niet langer bewaard mogen worden dan nodig. Hoe wij daarmee omgaan, lees je op onze pagina over dataverwijdering.
• Waarde. Batterijen verouderen ook zonder gebruik en nieuwere modellen schuiven door, waardoor een toestel dat vandaag nog goed bruikbaar is, volgend jaar minder oplevert.
• Kansen. Nieuwe hardware wordt duurder en schaarser. Volgens De Tijd stegen de laptopprijzen bij Cegeka met meer dan 50 procent tegenover vorig jaar, en lopen de leveringstermijnen volgens Beltug op tot acht maanden. Een bruikbaar toestel in een kast is dan een intern alternatief dat niemand benut. Meer daarover lees je in ons artikel over geopolitieke spanningen en reuse.

Wat een organisatie met die voorraad doet, zou de afvalhiërarchie moeten volgen:eerst hergebruik, dan herstel, dan pas recyclage.

Die volgorde heeft een reden. Hergebruik behoudt de energie en grondstoffen die al in het toestel zitten en bespaart daardoor meer CO2 dan recyclage. Recyclage wint metalen als goud, zilver, palladium en koper terug, maar laat altijd een restcomponent over. Meer over die volgorde lees je in De Ladder van Lansink: wat de volgorde van afvalverwerking betekent voor uw organisatie.

In de praktijk komt het neer op drie stappen:

1. in kaart brengen wat er ligt
2. elk toestel laten beoordelen
3. de bestemming per toestel vastleggen.

Dat laatste levert gegevens op die organisaties kunnen gebruiken in hun ESG-rapportering.

Hoe wij bij Brainscape met afgedankte IT omgaan

Dat beoordelen, wissen en rapporteren is ons werk als verwerker van afgedankte IT (ITAD). In het kort:

• Transport: wij plannen het transport, of je organiseert het zelf (zie transportopties). De lading reist verzegeld en 1-op-1. Brainscape is door OVAM geregistreerd als vervoerder van afvalstoffen.
• Ontvangst: bij aankomst registreren we de lading met een CMR-document, wegen we ze en nemen we ze op in het afvalstoffenregister. 
• Diagnose, dataverwijdering en test: elk toestel wordt gediagnosticeerd, gewist en getest volgens erkende normen, met een certificaat per toestel.
• Rapportage: per toestel leggen we serienummer of IMEI, beschrijving, datum, test, dataverwijdering, grading en toestand vast. Je raadpleegt de rapporten via het MyBrainscape-portaal en kunt de gegevens opnemen in jouw ESG-rapportering.
• Bestemming: toestellen die volledig werken en een batterijcapaciteit van minstens 85 procent hebben, gaan naar hergebruik. Herstelbare toestellen, of toestellen met een batterijcapaciteit onder 85 procent, worden gerefurbished. Wat niet meer te herstellen is, gaat naar gespecialiseerde partners voor recyclage, waar grondstoffen worden teruggewonnen.

Onze werkwijze is ISO 9001 en ISO 14001 gecertificeerd. Op Vergunningen en certificaten vind je het overzicht, en in ons artikel over de hernieuwde certificeringen lees je wat dat voor jouw ITAD-partner betekent. 

Weten welke toestellen nog waarde hebben

Wil je weten wat er in jouw huidige IT-park nog herbruikbaar is? Neem contact met ons op of bel +32 (0)3 354 23 23.